Efekt substytucji – polega na tym, że wzrost ceny dobra X skłania konsumenta do zastępowania go dobrem Y.
Efekt dochodowy – polega na tym, że spadek (wzrost) siły nabywczej konsumenta wpływa na wielkość zakupów dobra X i Y.
Efekt substytucji działa zawsze w tym samym kierunku: dobro relatywnie tańsze zastępuje dobro droższe. Efekt dochodowy zależy od tego, czy dobro jest normalne czy podrzędne. W odniesieniu do dóbr normalnych, efekt dochodowy wzmacnia działanie efektu substytucji. W przypadku słabej podrzędności jakiegoś dobra, negatywny efekt dochodowy redukuje jedynie częściowo rezultat efektu substytucji.

Efektywność techniczna (produktywność) jest podstawą wyboru technologii. Jest to dobór takiej niezbędnej kombinacji, która pozwala na maksymalizację efektów produkcji. Efektywność ta wymaga dodatkowej oceny z punktu widzenia kosztu wytworzenia produkcji.

Efektywność ekonomiczna – to wybór technologii z punktu widzenia minimalizacji kosztu wytworzenia. Dobór technologii powinien być skorygowany w taki sposób, by koszt wytworzenia był minimalny.

Efektywność techniczna oznacza, że producent maksymalizując efekt produkcji nie będzie wkładał do produkcji więcej czynników (nakładów) niż jest to konieczne dla osiągnięcia danej wielkości efektu. Maksymalizując zysk w oparciu o zasadę efektywności ekonomicznej, przedsiębiorstwo nie dokona dobrowolnie wyboru procesu produkcji w którym uległyby zmarnowaniu jakieś wielkości nakładu czynnika produkcji

Przedsiębiorstwo – jest to wyodrębniona pod względem ekonomicznym jednostka prowadząca działalność produkcyjną, handlową lub usługową. Z punktu widzenia form prowadzenia własności można wyróżnić przedsiębiorstwa prywatne, spółdzielcze i państwowe. Spółki dzielimy na cywilne oraz prawa handlowego. Te z kolei dzielą się na osobowe (jawna, cicha, partnerska, komandytowa, komandytowo – akcyjna) i kapitałowe (z ograniczoną odpowiedzialnością i akcyjne).

W gospodarce rynkowej producent występuje w podwójnej roli. W celu wytwarzania dóbr producent musi zaopatrywać się na rynku w niezbędne czynniki produkcji (praca, kapitał rzeczowy – maszyny). Wydatki są dla producenta nakładami. Z drugiej strony producent występuje jako sprzedający wytworzone w przedsiębiorstwie dobra, za co otrzymuje dochody.

Celem działalności producenta jest osiąganie zysku.

Dochody < Nakłady - strata
Dochody = Nakłady - zysk zerowy
Dochody > Nakłady – zysk

Zysk pełni w przedsiębiorstwie następujące funkcje:
1) wpływa na możliwości inwestycyjne firmy
2) określa samofinansowanie przedsięwzięć produkcyjnych
3) wywiera wpływ na wielkość zatrudnienia
4) spełnia rolę motywacyjną

Krzywa dochód – konsumpcja – albo ścieżka dochodu konsumenta – jest geometrycznym zbiorem punktów równowagi konsumenta odpowiadających wszystkim poziomom dochodu konsumenta, przy założeniu niezmienności cen oraz danych preferencjach konsumentaKrzywa dochód – konsumpcja – albo ścieżka dochodu konsumenta – jest geometrycznym zbiorem punktów równowagi konsumenta odpowiadających wszystkim poziomom dochodu konsumenta, przy założeniu niezmienności cen oraz danych preferencjach konsumenta.

Uzależniając zmiany wielkości zakupów dobra X od rozmiarów dochodów, którym dysponuje konsument, otrzymujemy zależność: Wraz ze wzrostem (spadkiem) dochodów konsumenta, rosną (spadają), ceteris paribus, rozmiary kupowanego przez konsumenta dobra X.
Zależność tę możemy przedstawić w postaci krzywej Engla wyprowadzając ją z krzywej dochód konsumpcja.
Punkty A, B i C odpowiadają optymalnym rozmiarom kupowanego dobra X przy poziomach dochodu konsumenta DP DP1, DP2. Łącząc te punkty ze sobą otrzymujemy krzywą Engla. Zakładamy, że cena nominalna oraz cena relatywna dobra X pozostają niezmienne.
Zmiany towarów w zależności od zmian dochodów konsumenta mogą odbywać się w różnym tempie. Zależy to od tego, czy dobra zaspokajają potrzeby podstawowe, czy też potrzeby bardziej luksusowe
Obydwie krzywe przedstawiają zależności między zmianami dochodu a zmianami rozmiarów zakupów w zależności od rodzaju dóbr. Przypadek A) odnosi się do dóbr „podstawowych”, przypadek B) do dóbr „wyższego rzędu”. W miarę wzrostu dochodu konsument wydaje relatywnie mniej na dobra podstawowe i więcej na dobra wyższego rzędu. W rezultacie w dłuższym okresie czasu zmienia się struktura konsumpcji. W społeczeństwie o wysokich dochodach konsumenci wydatkują więcej na produkty i usługi wyższego rzędu, natomiast znacznie mniej w relacji do dochodów, na dobra podstawowe. Odwrotnie jest w społeczeństwie o niższych dochodach.

Krzywa cena konsumpcja – jest geometrycznym zbiorem punktów równowagi konsumenta, w sytuacji, kiedy cena danego dobra zmienia się w sposób ciągły, przy założeniu niezmienności dochodu, cen innych dóbr i danych preferencjach konsumenta.

Posługując się krzywą cena konsumpcja możemy wyprowadzić krzywą popytu konsumenta na dobro X. Przy stałych dochodach DP i cenie dobra Y, coraz mniejszym cenom relatywnym dobra X odpowiadają coraz większe ilości konsumowanego dobra X. łącząc punkty odpowiadające poszczególnym ilościom kupowanego dobra X i ceny, otrzymujemy krzywą popytu. Jest to krzywa popytu pojedynczego konsumenta na dobro X, a nie krzywa popytu rynkowego na to dobro.


keep looking »